Veertig meldingen mestkelders

Tienke Wouda
Grontmij, die het onderzoek uitvoert in opdracht van de NAM, inspecteerde woensdagmorgen twee mestkelders van loon- en veebedrijf Ungersma in Winsum. Het ging om een oude gemetselde kelder uit 1987 en een kelder van gewapend beton uit 1996. ‘s Middags onderzocht ze een recent gebouwde kelder.
Tijdens de inspectie in de kelder van 1996 werden ‘twee duidelijke scheuren’ waargenomen. Met een panel van constructeurs, bouwkundigen, aannemers en LTO Noord analyseert de NAM de komende weken de onderzoeksresultaten en kijkt in hoeverre de schade afwijkt van schade in mestkelders in andere gebieden.
Mocht uit het onderzoek naar voren komen dat de schade verband houdt met de bevingen, dan vergoedt de NAM het aandeel dat veroorzaakt is door bevingen. ‘Daar staan wij voor’, zei Michiel de Koe van de NAM.
De inspecties zijn de laatste stap in het onderzoek, volgens projectleider Martijn Spoolder van Grontmij. Tijdens het vooronderzoek inventariseerde het bureau onder andere grondwaterstand, bodemopbouw en bouwkundige gegevens. Hieruit blijkt onder meer dat er geen vervuiling in de grond zit. De mest stroomt dus niet uit de kelder.
Het komende jaar blijven de NAM en Grontmij de kelders monitoren. ‘Dit zijn momentopnames. Wij willen ook bekijken wat de verschillen in bijvoorbeeld hoogtemetingen zijn vlak na een beving.’
René Ungersma twijfelt er niet over dat de schade aan zijn kelders verband houdt met de aardbevingen. ‘De laatste drie jaar zitten ze sneller vol. Ik schat dat een derde bestaat uit grondwater. Een kelder moet dienen voor mestopslag, niet als waterberging.’
Volgens Ungersma moeten veel boeren nog wakker worden geschud als het gaat om schade aan de mestkelders. ‘Mijn broer is aannemer. Hij tipte mij om naar de kelders te kijken. Dan zie je dat het erger is dan je aanvankelijk dacht.’
Naast mestkelders onderzoekt de NAM drainages. Met een sensor die de hoogmeting meet kijkt de NAM naar mogelijke verzakkingen.
De NAM verwacht eind oktober de uitkomsten van het onderzoek naar het effect van aardbevingen op mestkelders en drainages en een onderzoeksprotocol voor kelders. LTO Noord, Federatie Particulier Grondbezit en Stichting Compensatie Bodemdaling begeleiden hierbij.