Het dilemma van debelangenbehartiger

De afgelopen week was op z’n zachtst gezegd een enerverende week voor de agrarische belangenbehartiging.
Allereerst de invoering van de Programmatische Aanpak Stikstof per 1 juli. Een dossier waarin duizenden uren werk zitten en waarvan de uitkomst is dat boeren zowel ruimte opgeven als krijgen.
In Brabant komt daarbij dat uitbreiding bij Natura 2000-gebieden alleen stikstofneutraal mag. Daar bovenop kwam donderdag de brief van staatssecretaris Dijksma, waarin ze fosfaatrechten aankondigt voor de melkveehouderij.
Voor de agrarische belangenbehartiging vormen dergelijke dossiers een worsteling. Allereerst vormen ze de reden van je bestaan: het boeken van resultaat waardoor ondernemers de ruimte krijgen om hun bedrijf te runnen.
De laatste jaren zijn er echter niet veel grote dossiers waarop de agrarische belangenbehartiging op alle punten haar zin krijgt. Het is de politieke en maatschappelijke realiteit waarin boeren en tuinders zich bewegen.
Daar zit voor belangenbehartigers het dilemma. Als aan het eind van een wetgevingstraject de balans wordt opgemaakt, is daar vrijwel altijd zoet én zuur. De vraag is vervolgens of je steun geeft aan het onderhandelingsresultaat, een vraag die de politiek vrijwel altijd stelt.
Een belangenbehartiger die nieuwe wetten continu bestrijdt, communiceert tevens dat in de lobby onvoldoende is bereikt. Een belangenbehartiger die daarentegen enthousiast het resultaat ontvangt, negeert dat onderdelen negatief uitpakken voor de achterban.
Daar komt bij dat ‘de achterban’ niet bestaat. Wat voor de ene ondernemer als een zegen komt, pakt voor de ander dramatisch uit. De belangen zijn divers. Zoet en zuur kennen geen eenduidige definities, wat het bepalen van standpunt en oordeel niet eenvoudig maken.