'Onafhankelijke toetsing is weggevallen'

De CZAV werkt voor onderzoek nauw samen met de kennis- en inkooporganisatie CropSolutions. Voor het samenwerkingsverband betekent het verdwijnen van het Productschap Akkerbouw een forse verandering.

Adjunct-directeur Ko Francke van CZAV: 'In het landbouwkundig onderzoek had het PA een sterk coördinerende rol en beheerde de geldstroom. Die rollen zijn nu overgeheveld naar het bedrijfsleven; de industrie, weekbedrijven, afzetorganisaties, maar ook telersgroepen.'

Wie betaalt, bepaalt

'De funding gaat nu via de industrie', stelt Francke. 'Van bemestingsproeven tot gewasbescherming. Je moet nu bij de industrie aan tafel zitten. Want wie betaalt, bepaalt. Daarom zie je ook dat de keten van producent - kunstmest bijvoorbeeld - tot distributeur elkaar zoekt. Wij merken dat we veel sympathie en medewerking krijgen vanuit de industrie én telers.'

Aan de andere kant moeten telers zelf volgens Francke actiever worden. 'Voorheen lieten ze gezamenlijk onderzoek uitvoeren door het Productschap Akkerbouw, nu zie je initiatieven ontstaan als de Brancheorganisatie Akkerbouw. Een goede zaak, want het is onmiskenbaar dat onafhankelijk onderzoek onder druk staat.'

Onzekerheid

'Er ontstaat onzekerheid bij de teler met betrekking tot de betrouwbaarheid van het onderzoek. Er wordt veel commercie gedreven op de boer op basis van zelf uitgevoerd onderzoek waarvan niet altijd duidelijk is hoe en waar dat is uitgevoerd. Daar ligt voor ons een rol om die vragen te stellen en desgewenst het onderzoek aan te vullen met regionale of lokale vraagstukken. '

Vroeger werden complete onderzoeksboekjes gepubliceerd waarin alle resultaten terug te vinden waren, herinnert Francke zich. 'Hoewel ze voor velen wat saai overkwamen, werden er geen uitkomsten verstopt, zeg ik wel eens. Nu is die onafhankelijke toetsing weggevallen.'

Geen vechtmarkt

Daarnaast merkt CZAV/Cropsolutions de toegenomen concurrentie. Francke: 'Er komen meer en kleinere aanbieders van onderzoeksfaciliteiten: het moet efficiënter, goedkoper. Of het een vechtmarkt is? Dat ervaar ik niet zo.'

• Lees alle reacties van de specialisten in Dossier Praktijkonderzoek