Een lawine van verzet tegen knellende overheid

Honderden boeren procederen bij het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb) nog altijd tegen het fosfaatreductieplan van 2017. Mogelijk duurt die strijd nog twee jaar.

Het fosfaatrechtenstelsel levert een minstens zo grote hausse aan protesten op. Deze week bleek dat van de 22.000 rundveehouders die inmiddels weten hoeveel fosfaatrechten ze krijgen, er bijna 6.000 bezwaar hebben aangetekend. 2.400 bedrijven beschouwen zichzelf als knelgeval.

De I&R-affaire krijgt eveneens een juridisch staartje. Boeren die onterecht als fraudeur zijn weggezet, willen genoegdoening. Pluimveehouders klagen de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) aan in de fipronilaffaire. En dan is er nog de strijd in Noord-Brabant tegen de provincie.

In de eerste plaats geeft bovengenoemde opsomming, die niet eens volledig is, blijk van een breed levend gevoel van onrechtvaardigheid. Tegelijkertijd geeft het de afhankelijkheidsrelatie aan. De boer als speelbal van de overheid. Als de staat zo'n grote stem heeft op het bedrijf, dan is dat ook het loket waar je moet knokken voor je recht.

Volkskrant-columnist Bert Wagendorp wijdde begin dit jaar in een van zijn columns een paar treffende zinnen aan de agrarische strijd tegen regelzucht. 'De boer is in diepste wezen een anarchist die met rust gelaten wil worden', kopte Wagendorp.

En: 'Elke overheidsmaatregel wordt als Haagse ambtenarenflauwekul van de hand gewezen.' En het bestrijden of omzeilen ervan 'als een legitieme correctie op bureaucratische domheid'. En: 'Ze schijten ons onder. Ze doen met het boertje wat ze willen.'

Die legitieme correctiepoging levert vaak niets, maar soms wel wat op. En soms veel. Reden dus om strijdbaar te zijn. En tevens realistisch, want lang niet ieder schot is raak.