Mest-, rest- en pestbeleid nekken kringloopvisie

De land- en tuinbouw moet de komende tien jaar meer circulair worden. Dat betekent dat zo min mogelijk afval vrijkomt, de uitstoot van schadelijke stoffen kleiner wordt en dat grondstoffen en eindproducten met zo min mogelijk verliezen worden benut.

LNV-minister Carola Schouten zet met haar Landbouwvisie heel agrarisch Nederland opnieuw aan het denken. Kringlooplandbouw is een centraal thema in veel discussies. Aan keukentafels, in het vergadercircuit en op bijeenkomsten is de stip op de horizon van Schouten het mikpunt.

Ten dele een mikpunt van kritiek, maar veel sterker nog een mikpunt van vragen. De belangrijkste is: hoe dan? Hoe realiseren we die economische en ecologische balans rond voedselproductie? Kort gezegd richt de discussie zich op drie thema's.

Allereerst het mestbeleid. Decennia van ontwikkeling in regelgeving hebben ertoe geleid dat overal in Europa kunstmest de norm is. Bewerkte dierlijke mest en plantenresten moeten opnieuw leidend worden. Minder kunstmest drukt bovendien het mestoverschot.

Als tweede het restbeleid. Dieren kunnen een veel prominenter rol in de kringloop krijgen, wanneer hun rantsoen wordt aangepast. Minder plantaardig eiwit dat ook de mens kan voeden en meer reststromen. Op de inzet van bewerkte swill – keukenafval – en diermeel als veevoer heerst in die optiek al minder een taboe.

Ten slot het pestbeleid. Pesticiden als gewasbescherming staan onder druk en de druk op chemie zal enkel toenemen vanwege de impact op biodiversiteit. Dat vereist ruimte voor teelttechnieken als Crispr-Cas en misschien ook pragmatische stapjes rond gmo.

Volop heilige huisjes die omver moeten om productie en ecologie naar een nieuw niveau te helpen. Nieuw gereedschap om die kringloopdoelen te halen is dringend nodig.