Een stip of een donkere wolk aan de horizon

Toch weten we in grote lijnen wel waar het naar toe gaat. In de eerste plaats minder emissie van nutriënten, gewasbeschermingsmiddelen en/of uitlaatgassen in het veld, uit de stal of van het erf. Daarnaast blijft er focus op het verhogen van het organischestofgehalte van de bodem.

In de veehouderij zijn grondgebondenheid en natuurlijk kringlopen van belang. Verder zal productie van eiwitten in eigen land steeds belangrijker worden. Veredeling zal bij een succesvolle eiwitproductie een belangrijke rol spelen, net als bij het inkruisen van resistenties.

Want ondertussen verdwijnen synthetische gewasbeschermingsmiddelen in rap tempo. Soms zal er geen vervangend middel komen, soms een groen middel. Maar over het algemeen kun je verwachten dat de accuraatheid van het middelenpakket zal afnemen. Mechanische onkruidbestrijding zal een grotere rol gaan spelen.

Bovendien kan een krimpend middelenpakket leiden tot een korter groeiseizoen, bijvoorbeeld door een schimmelaantasting of een door hoge luisdruk. Dit vraagt een andere manier van bemesting.

Bij dit alles wordt meer aandacht voor natuur en biodiversiteit van ons gevraagd. Het liefst meetbaar. Onze afnemers zullen een grotere transparantie en traceerbaarheid vragen met steeds striktere residunormen. Door meer afzet in de regio, ontstaan er alternatieve afzetkanalen naast de bestaande.

Als je het zo benadert, is het grote plaatje wel duidelijk. Details volgen later. Maar op deze manier zijn keuzes naar de toekomst toe beter te maken en kun je toch ergens die stip neerzetten.

Vandaag sprak ik iemand die verwacht dat over tien jaar de synthetische gewasbeschermingsmiddelen (nagenoeg) geheel verdwenen zijn. 'Dan heb jij dus nog tien jaar om daar op in te spelen', was zijn droge conclusie. Ja, en dan wordt het wel erg concreet. Vooral wanneer je bedenkt dat veel van bovengenoemde veranderingen geen tien jaar op zich laten wachten.