VKON-projectleider: voederbomen helpen gras bij droogte

Bomen zorgen onder meer voor minder wind en kunnen ze vocht uit diepere lagen doen vrijkomen. Daarbij bevatten ze veel eiwit, wat overigens minder goed verteerbaar is dan gras. Immink ziet daarbij kansen voor biologische en economische interactie. 'De combinatie kan zowel negatief als positief uitpakken. Negatief wanneer bijvoorbeeld beide teelten licht of dezelfde voedingsstoffen nodig hebben.'

Toch ziet Immink ook een aantal positieve eigenschappen, bijvoorbeeld als het gaat om vocht: 'Voederbomen kunnen bijvoorbeeld in droge periodes een rol spelen. Zo kunnen ze de wind dempen, waardoor er minder vocht uit het gras verdampt. Ook kunnen ze met hun lange wortels vocht uit diepere lagen halen, wat via verdamping beschikbaar komt voor het gras.'

Opbrengst fors hoger

Qua opbrengst kunnen de teelten elkaar ook versterken, stelt Immink. In India zijn proeven gedaan met onder meer bomen, rijst en tarwe. 'De opbrengst van bomen neemt met 48 procent af ten opzichte van monoteelt die van tarwe en rijst met 19 procent. De gezamenlijke opbrengst ligt daarmee fors hoger dan bij monoteelt.'

Dit is ook mogelijk bij het gematigde klimaat in Noordwest-Europa, blijkt uit onderzoeken in Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk. En onderzoek van het Louis Bolk Instituut laat zien dat voederbomen een hoger ruweiwitpercentage hebben dan gras. De verteerbaarheid hiervan is met tussen de 60 en 70 procent lager dan de 70 tot 80 procent bij gras.'

Genezende waarde

Daarbij hebben sommige bomen een genezende waarde, weet oud-veehouder Jo van Balkom. Hij is al jaren pionier op het gebied van voederbomen op het biologische melkveebedrijf. Hier heeft het Louis Bolk Instituut ook onderzoek verricht, bijvoorbeeld met wildcamera's. Die brachten onder meer in beeld welke koeien van de bomen aten.

'Opvallend daarbij is dat vooral koeien met een hoog celgetal of een negatieve energiebalans van de wilg aten. Ik heb het gevoel dat het eten hiervan een genezend effect kan hebben en dat het pijnstillend werkt en goed is voor de longen en luchtwegen. Ik denk niet dat we zoveel voederbomen kunnen neerzetten dat alle koeien ervan kunnen genezen en dat alle mineralen kunnen worden weggelaten.' Wel denkt Van Balkom dat de koeien in combinatie met kruiden op een natuurlijke wijze een extra steuntje in de rug kunnen krijgen.