'Een Europese koerswijziging?'

In vrijwel alle Europese lidstaten hebben boerenorganisaties het afgelopen jaar opgeroepen om een pas op de plaats te maken met verduurzaming. Dit om opnieuw te kijken hoe doelen haalbaar en realistisch zijn. Voor wie erop hoopte dat deze oproep gehoor zou vinden, viel de toespraak over de beoogde koers rauw op het dak.

Von der Leyen liet weten de Green Deal integraal door te willen zetten en kondigde daarbovenop vergaande nieuwe klimaatdoelen aan voor 2040. Intussen weet niemand wat de net aangenomen Natuurherstelwet in praktijk betekent. Van een Europese koerswijziging lijkt geen sprake.

Ook vorige week publiceerde denktank Clingendael samen met het Instituut voor Landbouw-, Visserij- en Voedingsonderzoek (ILVO) een rapport over dit onderwerp. Belangrijkste aanbeveling: als we de landbouw verder willen verduurzamen, moet de Europese Unie stoppen met in beton gegoten doelen voor de lange termijn. Torenhoge ambities veronderstellen dat een radicale ommezwaai maakbaar is van achter een Brussels bureau. Terwijl de praktijk keer op keer anders uitwijst.

Dit rapport, opgesteld in opdracht van LTO Nederland en de Vlaamse Boerenbond, ligt in de komende maanden prominent op tafel tijdens gesprekken met Europarlementariërs en de nieuwe Europese Commissie. Boeren en tuinders meenemen in een verandertraject betekent eerst en vooral: doelen stellen die agrariërs mee kunnen maken.

Von der Leyen lijkt vooralsnog te kiezen voor de politiek van stoffer-en-blik: ambitieuze doelen, nieuw beleid, toekomstperspectief, herstel van vertrouwen: in haar speech veegt ze het allemaal eenvoudig op een hoop. De komende maanden zullen uitwijzen of dat meer is dan een semantische oplossing.