'Zorgvuldigheid vraagt ook moed'

Enkele maanden geleden schreef ik daarom een opiniestuk met de titel 'Zorgvuldigheid boven angstzaaierij'. Mijn oproep was simpel: blijf kijken naar de feiten en blijf in gesprek.

Het debat wordt te vaak gevoerd op basis van aannames, meningen en emotie. Dat heeft geleid tot een wirwar aan lokale regels, vergunningen en rechterlijke uitspraken die verder gaan dan landelijke beleid. Als dit gebaseerd zou zijn op harde feiten en degelijk onderzoek, dan zou ik daar begrip voor hebben. Maar dat is niet het geval.

In plaats daarvan wordt het voorzorgbeginsel ingezet als argument, een zwaktebod wanneer bewijs of een causaal verband ontbreekt. Met die redenering zouden we Nederland stil kunnen leggen, want nergens valt op voorhand uit te sluiten dat een risico gegarandeerd nul is.

Tegelijkertijd wil ik helder zijn: omwonenden mogen vragen stellen, kritisch zijn en zorgen uitspreken. Die zorgen moeten we als sector serieus nemen. Ik begrijp dat iemand die naast een perceel woont waar gespoten wordt, zich afvraagt wat dat betekent voor zijn of haar gezondheid. Begrip is noodzakelijk, maar het gesprek moet gevoerd worden op basis van feiten.

Daarom was ik verontrust toen sommige artsen zich in dit debat mengden zonder inhoudelijke kennis van de materie. Juist zorgvuldigheid vraagt deskundigheid. Afgelopen week verscheen de parkinsonlandkaart. Een rotziekte die aandacht verdient, waarbij neuroloog Bas Bloem concludeerde dat er geen duidelijke concentratie van parkinson is in Nederlandse landbouwgebieden.

Betekent dit dat de landbouw nu klaar is? Nee, we moeten risico’s blijven monitoren, verkleinen en zoeken naar alternatieven, in het belang van omwonenden én van onszelf. Maar ik verwacht dat degenen die met grote stelligheid de landbouw aanwezen als veroorzaker van ziekten, erkennen dat die conclusie voorbarig was. Zorgvuldigheid vraagt niet alleen terughoudendheid, maar ook moed.