Data bijhouden is noodzaak voor levensduur leghennen

Die uitvoering gebeurt samen met tien partners in Duitsland, Frankrijk, Nederland en Zwitserland en met steun van de Europese Unie. In het onderzoek is in de afgelopen tweede ronde bij leghennen in volièrestallen onderzoek uitgevoerd met statische verlichting ten opzichte van dynamische verlichting en zijn verschillende materialen voor hokverrijking getest.

Doel van het onderzoek is om met behulp van dynamische verlichting een goed dag-/nachtritme te krijgen. Dit onderzoek is opgezet in samenwerking met HATO Agricultural Lightning. Bij dynamische verlichting bouwt de lichtsterkte langzaam op en wijzigt de lichtkleur.

Legpiek stimuleren

Er wordt hierbij gestart met warm wit licht en vanaf circa 10.00 uur wordt koud wit licht ingemengd om de legpiek te stimuleren. Na een paar uur wordt het koude witte licht weer afgebouwd en gaat het over naar warme tinten om het rustgedrag te stimuleren.

Bij dynamische verlichting loopt de lichtintensiteit op naar bijna 6.000 Kelvin en 60 Lux. Dat is veel feller dan de maximaal 3.000 Kelvin bij het standaard lichtschema.

Zowel de witte als de bruine hennen zijn tot 92 weken aangehouden. Daarbij waren er wel verschillen in uitval en eiproductie in aantal en in totaal eigewicht per ophokhen. Maar die zijn volgens onderzoeker Niels Demaitre niet toe te schrijven aan de verlichting.

De witte DeKalb-hennen in de 1-rij volière met dynamische verlichting komen tot 438 eieren en 27,2 kilo per ophokhen. Bij het standaard schema is dat 447 eieren en 27,8 kilo. De Isa Bruin-hennen halen met dynamische verlichting 425 eieren en 26,8 kilo en 414 en 26,1 kilo met het standaard schema. In de 2-rij volière halen de Isa Bruin met beide lichtschema's 432 eieren en 27,4 kilo per ophokhen. De Warren leggen 445 eieren en 27,3 kilo eieren bij dynamische verlichting en 442 en 27,2 kilo met standaard licht.

Wel zijn de hennen bij dynamische verlichting wat lichter, met name bij de 2-rijige volière. Onderzoeker Demaître schrijft dat toe aan het feit dat dynamische verlichting met een hogere lichtsterkte beweging meer stimuleert.

De hennen in het onderzoek zijn onbehandeld. De hogere activiteit kan daarom een nadeel zijn voor bijvoorbeeld verenpikken. Als pikgedrag toenam, werd eerst de lichtintensiteit verlaagd. Daarna werd minder koud wit licht gegeven.

Continu eieren tellen

De omvang van de legbedrijven groeit door en vakbekwame medewerkers zijn steeds lastiger te vinden. 'Automatisch data verzamelen kan hierbij een oplossing bieden', vindt projectleider Marcella Merkelbach van Vencomatic, een van de partners in Omelette.

De Meggsius Select telt bijvoorbeeld continu de eieren op de eierbanden. Door de snelheid van de banden onderling af te stemmen, is te voorkomen dat opstoppingen ontstaan die dwingen tot stops van de inpakker. Ook voorkomt dit breukeieren. Breukeieren, vuile eieren en bloed zijn te herkennen en leiden tot een alarm als dit er te veel zijn.

Verder kan de Meggsius Inspect dode hennen opsporen en doorgeven waar die liggen, zodat de pluimveehouder ze gericht kan opzoeken. De ervaringen van de pilotbedrijven in het project Omelette worden gebruikt om deze systemen door te ontwikkelen.

Dagelijks registreren

Het verzamelen van data moet dagelijks werk zijn voor pluimveehouders, stelt technisch adviseur Annabelle Vanhaecke van databeheerbedrijf Pehestat. 'Productie, uitval, voeropname, wateropname, eigewicht en het lichaamsgewicht moeten continu worden bijgehouden. Eigewicht en lichaamsgewicht moeten bij de start stijgen en mogen niet dalen, anders haal je geen goede resultaten en komt de langleefbaarheid onder druk.'

Belangrijk is bijvoorbeeld de water-/voerverhouding. Die begint met circa 1,3 en loopt langzaam op naar 1,7. Gaat het te snel, dan kan dat een teken zijn van coccidiose. Of het kan duiden op wormproblemen. Ook het aantal buitennesteieren, tweede keuze en uitval dient dagelijks te worden geregistreerd. Vanhaecke: 'Voor afwijkingen moet een logische verklaring zijn. Is de uitval een keer hoger omdat de hennen ergens van schrikken, noteer dat dan direct, anders vergeet je het.'

Automatiseren van de dataverzameling is aan te raden en camera's zullen verschillen in bevedering of kleur van de kammen wel kunnen vaststellen. 'Maar het zal de pluimveehouder nooit vervangen', stelt Vanhaecke. 'Het blijft nodig om dagelijks door de stal te lopen met de handen in de zakken en te luisteren, kijken en ruiken.'