Landbouworganisaties laken legalisatieprogramma PAS-melders

Landbouwminister Jaimi van Essen stuurde het legalisatieprogramma PAS-melders vrijdag naar de Tweede Kamer. Volgens LTO biedt het programma PAS-melders geen zekerheid op legalisatie. Het kabinet erkent weliswaar dat PAS-melders buiten hun schuld in een illegale situatie zijn beland, maar in het voorstel ontbreekt de noodzakelijke juridische doorbraak om deze problematiek op te lossen.

LTO noemt het ‘onbestaanbaar’ dat de overheid niet in staat is om PAS-melders in de komende negen jaar te legaliseren. ‘Als deze lijn voor de hele stikstofaanpak wordt doorgezet, komt Nederland nooit van het slot’, stelt de belangenbehartiger. Volgens LTO kan de PAS-problematiek alleen worden opgelost als zowel het juridische kader als de geborgde emissiereductie onlosmakelijk samen worden ontwikkeld. Alleen een combinatie van geborgde emissiereductie en een aangepast vergunningstelsel maakt vergunningverlening weer mogelijk.

Geen oplossing

Het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur voorspelt nu al dat niet voor iedere PAS-melder een oplossing gevonden kan worden. De minister schetst dat de Taskforce Landbouw, Natuur en Stikstof op zoek gaat naar oplossingen, maar neemt er in de Kamerbrief een voorschot op dat ‘additionaliteit’ niet voor elk gebied ingevuld zal kunnen worden. Zonder die invulling kan er niet intern of extern gelegaliseerd worden en is voor de meeste PAS-melders geen oplossing mogelijk.

Dat maakt het legalisatieprogramma voor de meeste PAS-melders ‘een lege huls’, concludeert LTO. ‘Sowieso is intern salderen pas mogelijk als provincies weer innovatieve stalsystemen vergunnen. Het is daarom belangrijk dat er voor de verschillende stalsystemen op korte termijn ‘passende beoordelingen’ beschikbaar komen zodat, als additionaliteit geregeld is, er weer direct vergund kan worden.’

Onvermogen of onwil?

Agractie gebruikt nog fellere woorden in zijn reactie op het legalisatieprogramma. De organisatie noemt het een brevet van onvermogen en vraagt zich af of het wellicht zelfs onwil is. ‘Daar waar de oorspronkelijke doelstelling was om bedrijven te legaliseren op basis van de situatie zoals die ontstaan was ten tijde van de PAS, gaat het nu blijkbaar om het in een legale situatie brengen van bedrijven. Dat is heel wat anders dan beloofd’, stelt Agractie.

‘Onze inschatting is dat met dit programma het overgrote deel van de bedrijven die niet beschikken over een adequate natuurvergunning, niet gelegaliseerd zal worden voor de situatie die eerder legaal was. In de regel gaat het hier juist om bedrijven die verder willen, vaak met jonge ondernemers. Dat deze ondernemers zouden moeten afschalen of zelfs stoppen, is onacceptabel. Het gaat om bedrijven die te goeder trouw hebben gehandeld en door falend overheidsbeleid in deze situatie zijn beland.’

Significante effecten

Volgens Agractie-voorzitter Erik Luiten is er maar één manier om uit de impasse te komen en dat is door het inkaderen van het begrip ‘significante effecten’ uit de habitatrichtlijn. Dat zou inhouden dat er rond stikstofgevoelige habitats in Natura 2000-gebieden significantiestroken worden ingevoerd. ‘Binnen deze stroken is vergunningplicht logisch en verdedigbaar, daarbuiten niet. Dit is een juridisch uitvoerbare manier om vergunningverlening weer los te trekken en PAS-melders en anderen weer perspectief te bieden.’

Daarop vooruitlopend moet er volgens Agractie ook zo snel mogelijk een rekenkundige ondergrens van 1 mol komen, zodat een groot deel van de PAS-melders op korte termijn al gelegaliseerd kan worden.