‘SEM-regeling is interessant voor intensievere melkveebedrijven’

De Europese Commissie ging vorige week akkoord met de subsidieregeling. Landbouwminister Jaimi van Essen heeft in een Kamerbrief de details over de SEM bekendgemaakt. De regeling, waarvoor 627 miljoen euro beschikbaar is, richt zich op melkveehouders die willen blijven boeren, maar last hebben van regelgeving, mestafzetkosten en emissies. Door tijdelijk vrijwillig te krimpen, krijgen zij financiële ruimte voor bedrijfsaanpassingen.

Agrariërs die zich inschrijven, kunnen ervoor kiezen om 10 tot 20 procent minder koeien te houden ten opzichte van 2025. De jaarlijkse vergoeding voor de inkomstenderving is 1.606 euro per koe en is bepaald aan de hand van de melkopbrengst van een gemiddelde koe en de transactiekosten.

De vergoeding voor het afstaan van een fosfaatrecht bedraagt 110 euro per recht. De rechten verdwijnen definitief van de markt. De huidige waarde voor een fosfaatrecht bedraagt overigens meer dan 200 euro. In totaal kan de vergoeding per melkkoe oplopen tot 9.757 euro, afhankelijk van de bedrijfsomvang en productie.

Even goed rekenen

Hans Scholte, sectorleider melkvee bij Flynth adviseurs en accountants, vindt de vergoeding die de overheid biedt ‘niet gek’. Wel tipt hij melkveehouders om de rekensom goed te maken. ‘De crux zit in het laatste deel van de koeien, zeg 10 tot 20 procent, waarvoor je ruwvoer moet aankopen en mest moet afvoeren. Je moet goed kijken naar het laagste saldo per koe. Dan zal de conclusie zijn dat intensievere bedrijven gemiddeld genomen meer baat hebben bij de regeling.’

Los daarvan moet iedere melkveehouder volgens Scholte de afweging maken: ‘Pak ik nu een redelijke vergoeding die misschien niet alles dekt, of moet ik mogelijk inkrimpen door een generieke korting en krijg ik helemaal niets?’

Scholte merkt dat er binnen de sector veel reuring is over de SEM-regeling. Donderdag kreeg hij nog een toelichting van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). ‘Op hoofdlijnen is de regeling duidelijk, maar er moet nog het een en ander worden uitgekristalliseerd’, geeft hij aan.

Lees ook het hoofdredactioneel commentaar: 'Een zachte duw in een gedwongen richting'

‘Zo hebben we gevraagd naar de precieze voorwaarden van de verplichting om het areaal grasland op peil houden. Hoe wordt dat berekend? RVO kon niet op alles antwoord geven en gaat daarmee terug naar het ministerie’, vertelt Scholte.

Tegelijkertijd zijn er binnen elk jaar grote verschillen tussen individuele bedrijven. Voor een reële vergelijking van saldo’s van opbrengsten minus toegerekende kosten, moeten bedrijven met een vergelijkbare intensiteit in melkproductie per hectare naast elkaar worden gezet. Zelfs dan zijn de verschillen tussen bedrijven die qua intensiteit vergelijkbaar zijn vaak 1.000 tot 1.500 euro per koe per jaar.

Bij deelname aan de regeling mag het areaal grasland op het bedrijf gedurende drie jaar niet afnemen en het aantal andere graasdieren niet toenemen. Melkveehouders mogen er na drie jaar eventueel voor kiezen terug te gaan naar het oorspronkelijke aantal koeien door nieuwe fosfaatrechten te kopen of leasen.

Maatwerk via financiering

Naast de subsidie leveren ook banken maatwerk via financiering en investeringsruimte, afhankelijk van de individuele situatie van het bedrijf. De regeling, die openstaat tot 29 juli, draagt volgens het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur bij aan de kabinetsdoelen rond stikstofreductie en natuurversterking.

Melkveehouders die meedoen aan de SEM houden drie jaar 10 tot 20 procent minder koeien. Zij ontvangen een jaarlijkse vergoeding voor de inkomstenderving door lagere melkopbrengsten en voor het bijbehorende fosfaatrecht dat uit de markt wordt gehaald.

Lees ook: Melkveesector loopt tegen plafond aan, vrijwillige krimp moet uitkomst bieden

Daarnaast kunnen agrariërs gebruikmaken van een rentekorting bij banken wanneer zij een duurzame investering doen. Van Essen: 'Ik ben blij dat ze er weer een mogelijkheid bij krijgen om het bedrijf toekomstbestendig te maken.’

‘Dit draagt bij aan het structureel verminderen van de stikstofuitstoot en daarmee aan natuurherstel en vermindering van broeikasgassen’, aldus de minister. ‘Ik heb waardering voor boeren die bijdragen aan het oplossen van de opgaven. Want ik besef dat dieren wegdoen impact heeft. Een vergoeding voor het inkomensverlies kan dit verlichten.'