Minder koeien met drie jaar subsidie: wat is de SEM?

De Europese Commissie is vorige maand akkoord gegaan met de SEM-regeling. Volgens het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur draagt de subsidieregeling bij aan de kabinetsdoelen rond stikstofreductie en natuurversterking.

Wat is het doel van de SEM-regeling?

Voorlopige cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek wijzen uit dat de Nederlandse veehouderij in 2025 waarschijnlijk het fosfaatplafond heeft overschreden. Daarnaast is sprake van een mestoverschot, wat leidt tot hoge afzetkosten voor veehouders. De overheid wil met deze driejarige regeling, die mede is vormgegeven door belangenorganisaties, de overgang naar een extensievere en toekomstbestendige landbouw ondersteunen. Dit willen ze doen door de veestapel in te krimpen. Uitsluiting voor een mogelijke generieke korting is niet gegarandeerd.

Wat zijn de belangrijkste voorwaarden?

Een voorwaarde voor deelname aan de SEM-regeling is het gelijk houden van het areaal grasland. Ook mag het aantal Grootvee-eenheid (GVE) op het bedrijf gedurende drie jaar niet toenemen. Het aantal koeien en het aantal hectares grasland moet dus gelijk blijven aan peiljaar 2025, of als het bedrijf al iets is gekrompen aan de peildatum van 1 april 2026. De regeling wordt gezien als een vorm van staatssteun, waardoor gegevens van deelnemers openbaar gemaakt worden.

Voor welke boeren is dit interessant?

Volgens het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur is de regeling vooral aantrekkelijk voor melkveehouders die al nadenken over een volgende stap. Voorbeelden zijn boeren die geen bedrijfsopvolger hebben en een stapje terug willen doen in aantal koeien, of ondernemers die de stap naar biologisch willen maken.

Draait het om aantal koeien of kilo’s melk?

De regeling richt zich specifiek op het aantal koppen in de stal. Dit betekent dat een veehouder minder koeien mag houden, maar wel de melkproductie per koe mag laten stijgen en daarvoor fosfaatrechten mag aankopen. Ook de eventuele latente ruimte blijft staan als een boer deelneemt aan de regeling. Het nieuwe maximumaantal koeien, zoals vastgelegd in de beslisbrief, is leidend en mag drie jaar lang niet worden overschreden.

Wat is de financiële vergoeding

De subsidie bestaat uit twee delen: een vergoeding voor inkomensderving van 1.606 euro per koe per jaar en een vergoeding van 110 euro per kilo per vervallen fosfaatrecht. De maximale hoogte is 400.000 euro per bedrijf. De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland heeft hiervoor een rekentool gemaakt.

Lees ook: Subsidieregeling voor extensivering melkveehouderij op 1 juni open

De uitbetaling gebeurt in fasen: elk jaar 30 procent van het totaal en de laatste 10 procent na de definitieve vaststelling aan het einde van het derde jaar. Het budget is ruim 615 miljoen euro. De regeling werkt volgens het principe ‘wie het eerst komt, wie het eerst maalt’.