Harige nachtschade: een nieuwe bron voor phytophthora

Onderzoek uitgevoerd door Wageningen University & Research heeft inmiddels bevestigd dat het gaat om Phytophthora infestans, stam EU_36 A2. ’Harige nachtschade komt van oorsprong uit Zuid-Amerika en wordt ook wel Argentijnse of groene nachtschade genoemd’, zegt Albert Schirring, aardappelspecialist bij Bayer Crop Science Duitsland.

‘Internationaal wordt de plant als invasief onkruid geclassificeerd. In delen van de Verenigde Staten veroorzaakt harige nachtschade flinke problemen, zowel in aardappelen als in vollegrondsgroenten.’ Volgens Schirring is de plant ook in Nederland in opmars, waarbij de verspreiding vooral plaatsvindt vanuit het rivierengebied naar de rest van het land.

Harige nachtschade vormt een potentiële bedreiging voor de aardappelteelt, stelt Schirring. En dan met name voor de beheersing van ziekten. ‘De plant is niet alleen een uitstekende waardplant voor Phytophthora infestans, maar ook voor Alternaria solani en Verticillium dahliae. Dat maakt de dreiging nog eens extra groot.’

Schirring wijst daarbij op het zuiden van Zweden, waar de plant al een aantal jaren een probleem is. ‘Ook daar is phytophthora aangetroffen in harige nachtschade, eveneens in een perceel wortelen. In dit soort open gewassen kan dit onkruid zich explosief ontwikkelen en het hele perceel overwoekeren, zo weten ze daar inmiddels. We zijn dus gewaarschuwd: harige nachtschade kan wel eens een gamechanger worden bij de beheersing van phytophthora.’

‘Schimmel past zich snel aan’

Schirring benadrukt dat het vooralsnog alleen om harige nachtschade gaat; onderzoek in Zweden heeft aangetoond dat Phytophthora infestans geïsoleerd van harige nachtschade niet in staat is om zwarte nachtschade (Solanum nigrum) of bitterzoet (Solanum dulcamara) aan te tasten.

‘Maar’, zo zegt de aardappelspecialist er meteen bij, ‘de phytophthoraschimmel evolueert snel en past zich voortdurend aan. Wilde Solanum-soorten uit Zuid-Amerika zijn weliswaar een rijke bron voor resistentiegenen, maar phytophthora lijkt zijn weg naar de natuur nu toch weer te hebben gevonden.’

De stam EU_36 A2 laat volgens Schirring in ieder geval zien dat phytophthora het vermogen heeft om natuurlijke resistentiegenen zoals die in harige nachtschade te doorbreken.

Gerichte onkruidbestrijding

Om harige nachtschade de kop in te drukken, is volgens Schirring een effectieve onkruidbestrijding van groot belang. Deze zal gericht moeten zijn op de gehele rotatie en met name in de open gewassen, zoals wortelen en uien. ‘Waar het om gaat, is dat we de zadenbank van nachtschade-onkruiden zo laag mogelijk houden. Dat is de effectiefste maatregel om vermeerdering en overwintering van phytophthora op deze nieuwe gastheer te reduceren’, zo stelt hij.

Voor de beste bestrijdingsstrategie verwijst Schirring graag naar de (regionale) gewasbeschermingsadviseurs. ‘Zij zullen daar een passende strategie voor kunnen opstellen.’

Verder zal harige nachtschade actief in de monitoring moeten worden opgenomen, zodat de kennis over Phytophthora infestans in harige nachtschade verder wordt vergroot en verdiept. ‘Dit moeten we als sector echt samen doen, want de belangen zijn groot’, zo benadrukt Schirring nog maar eens.

De aardappelspecialist van Bayer roept daarom op om bij waargenomen aantastingen in harige nachtschade contact op te nemen met Trudy van den Bosch van Wageningen University & Research. Haar mailadres is Trudy.vandenbosch@wur.nl.