BMA-app maakt effecten van teeltkeuzes zichtbaar

Onderzoeker Tamara ten Den van Wageningen University & Research (WUR) werkt aan de doorontwikkeling van de BiodiversiteitsMonitor Akkerbouw (BMA)-app en rekende twee voorbeeldbedrijven door. Ze komt nu met de eerste resultaten.

De BMA-app rekent bedrijfsgegevens door naar dertien kritische prestatie-indicatoren (KPI’s), zoals stikstofbodemoverschot, aanvoer van organische stof, gewasdiversiteit en milieubelasting van gewasbescherming. Daarmee ontstaat een overzicht van de prestaties op bedrijfsniveau. Binnen het onderzoeksproject AGROS II werkt WUR aan verdere verfijning van deze systematiek.

Volgens Ten Den helpt het vooral om samenhang zichtbaar te maken. ‘Als je doelen stelt, bijvoorbeeld voor bodemkwaliteit of emissies, kun je met deze indicatoren volgen of je de goede kant op gaat. Maar je ziet ook dat maatregelen elkaar beïnvloeden.’

Bemesting

Die samenhang blijkt bijvoorbeeld bij bemesting. Een hogere aanvoer van organische mest draagt bij aan de organische stof in de bodem, maar kan tegelijk leiden tot een hoger stikstofoverschot. ‘De indicatoren maken zulke zaken inzichtelijk. Dat helpt bij het maken van keuzes die passen bij het bedrijf’, zegt de onderzoeker.

Binnen AGROS-II wordt ook gewerkt aan een meerjarenoverzicht. Dat moet voorkomen dat uitschieters door weersomstandigheden het beeld te sterk bepalen. Daarnaast zijn indicatoren verder uitgewerkt, zoals die voor gewasdiversiteit. Die kijkt niet alleen naar het aantal gewassen, maar ook naar de verdeling binnen het bouwplan.

Berekeningen op twee voorbeeldbedrijven laten zien hoe verschillen in bedrijfsvoering doorwerken in de KPI-scores. Op de Boerderij van de Toekomst in het Flevolandse Lelystad vallen relatief hoge nutriëntenoverschotten op, terwijl de aanvoer van organische stof goed scoort. De strokenteelt vertaalt zich in hoge scores voor gewasdiversiteit en bodembedekking. ‘Je ziet de teeltstrategie terug in de uitkomsten’, zegt Ten Den.

Aanvoer organische stof blijft achter

Op een praktijkbedrijf in het Noord-Hollandse Abbenes zijn stikstof- en fosfaatoverschotten juist laag, maar blijft de aanvoer van organische stofa achter bij enkele gewassen. Ook de gewasdiversiteit ligt daar op een lager niveau, wat samenhangt met bouwplankeuzes.

De BMA wordt inmiddels gebruikt in pilots met groepen telers. De uitkomsten kunnen worden ingezet in gesprekken met adviseurs en ketenpartijen. Tegelijkertijd is de doorontwikkeling nog gaande. Zo wordt gewerkt aan mogelijkheden om scenario’s door te rekenen. ‘Het doel is dat telers niet alleen terugkijken, maar ook vooruit kunnen rekenen’, licht Ten Den toe.

De BMA-app is eigendom van BO Akkerbouw en gratis beschikbaar via het FarmMaps-platform. Naast de voorbeeldbedrijven helpen ook pilots de app verder te verbeteren. Dit voorjaar liep een pilot met zestig tot tachtig telers via Farm Frites. In de Zuidwestelijke Delta begint de provincie deze zomer met naar verwachting vijf- tot zeshonderd deelnemers.