Verdere daling fosfaatproductie onvoldoende om onder plafond te komen

Nieuws Melkvee Martijn van Rossum 29 jun 2026 om 06:30uur

De Nederlandse veehouderij heeft in 2025 voldaan aan het nationale stikstofplafond voor dierlijke mest. De stikstofuitscheiding daalde met 2 procent tot 440 miljoen kilo. De fosfaatuitscheiding nam eveneens af, maar bleef met 142 miljoen kilo nog 5 procent boven het aangescherpte fosfaatplafond van 135 miljoen kilo.

De uitscheiding van stikstof uit dierlijke mest kwam vorig jaar onder het stikstofplafond uit. De uitscheiding van fosfaat lag nog boven het fosfaatplafond.

Dat blijkt uit voorlopige cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). De productieplafonds voor stikstof en fosfaat zijn vanaf 2025 aangescherpt. Om daaraan te voldoen, moest de stikstofuitscheiding met 2 procent dalen en de fosfaatuitscheiding met 8 procent ten opzichte van 2024. De daling bij stikstof bleek precies voldoende, maar voor fosfaat resteert nog een opgave van ongeveer 7 miljoen kilo.

De rundveehouderij blijft veruit de grootste bron van stikstof in dierlijke mest. In 2025 scheidde het rundvee 292 miljoen kilo stikstof uit, waarvan 260 miljoen kilo afkomstig was van melkkoeien en bijbehorend jongvee. Dat is 2 procent minder dan een jaar eerder. Sinds 2017 is de stikstofuitscheiding van de melkveestapel met 14 procent, oftewel 72 miljoen kilo, afgenomen. Volgens het CBS komt dat door een kleinere melkveestapel en een lager stikstofgehalte in het veevoer.

Ook de fosfaatuitscheiding van de melkveehouderij daalde vorig jaar. Met 75 miljoen kilo was de sector verantwoordelijk voor 53 procent van alle fosfaat in dierlijke mest, een afname van 3 procent ten opzichte van 2024.

Lees ook: Melkveesector loopt tegen plafond aan, vrijwillige krimp moet uitkomst bieden

De varkens- en pluimveesector droegen eveneens bij aan de daling van de mestproductie. De stikstofuitscheiding van varkens nam in 2025 met 3 procent af en die van pluimvee met 1 procent ten opzichte van een jaar eerder. Volgens het CBS komt dit vooral doordat er minder dieren worden gehouden.

Bij fosfaat was de daling nog sterker. De varkenssector produceerde 7 procent minder fosfaat en de pluimveesector 4 procent minder. Samen waren beide sectoren goed voor 50 miljoen kilo fosfaat. Ook bij overige diercategorieën, zoals vleesvee, schapen, geiten en paarden, daalde zowel de stikstof- als fosfaatuitscheiding.

Sinds 2015 is de fosfaatuitscheiding van de totale Nederlandse veestapel met 21 procent afgenomen. De voorlopige cijfers over 2025 laten zien dat de neerwaartse trend doorzet, maar dat voor fosfaat nog verdere reductie nodig is om aan het aangescherpte nationale plafond te voldoen.