‘Klimaatplannen jagen glastuinders in de rode cijfers’

De onderzoekers keken onder meer naar het effect van de individuele CO2-heffingen (ETS2) en de bijmengverplichting groen gas. In alle beleidsvarianten gaan de energiekosten van telers volgens de rapporten fors oplopen, terwijl bedrijven onvoldoende mogelijkheden hebben om te verduurzamen door bijvoorbeeld meer te elektrificeren.

In alle gevallen wordt het bedrijfsresultaat negatief, afgaande op de opbrengsten van de Nederlandse glastuinbouw tussen 2020 en 2024. ‘Daarmee jaagt het kabinet een kerngezonde sector rechtstreeks de rode cijfers in’, stelt voorzitter Adri Bom-Lemstra van Glastuinbouw Nederland.

Om de verliezen te dempen, zouden de opbrengsten in 2030 7 of 8 procent hoger moeten liggen dan in 2020-2024. In het geval dat de Stimulering Duurzame Energieproductie en Klimaattransitie (SDE++)-regeling stopt, zou dat 23 tot 28 procent zijn.

Hogere prijzen

Groenten, fruit, bloemen en planten zullen volgens WUR duurder worden als gevolg van de kabinetsmaatregelen. Consumenten zullen daardoor minder vaak kopen of kiezen voor producten uit het buitenland. Bom-Lemstra: ‘Het kan niet de bedoeling zijn dat dit beleid gezond eten en een groenere leefomgeving nog duurder maakt. Bovendien vergroten we hiermee onze afhankelijkheid van het buitenland, terwijl voedselzekerheid juist vraagt om een sterke binnenlandse productie.’

Uit de tussenevaluatie van het Convenant Energietransitie Glastuinbouw door Drift/&flux in opdracht van het kabinet blijkt dat het kabinetsbeleid de sector klemzet. De energiekosten voor telers gaan er fors door omhoog, terwijl zij tegelijkertijd onvoldoende mogelijkheden hebben om hun kassen te verduurzamen, zo luidt de conclusie van deze evaluatie. Netcongestie, trage vergunningverlening voor duurzame warmteprojecten en een tekort aan externe CO2 remmen de energietransitie.

Ondanks de grote emissiereductie die de glastuinbouw de afgelopen jaren heeft behaald, zetten deze knelpunten daarmee een streep door het klimaatdoel van de sector voor 2030. Volgens de tussenevaluatie is een fundamentele herijking van de doelen en de samenwerking tussen convenantpartners nodig. ‘Pak daarom eerst die knelpunten aan en herijk de doelen, voordat je telers verder op kosten jaagt’, stelt de voorzitter van Glastuinbouw Nederland.

Obstakels aanpakken

Glastuinbouw Nederland roept Den Haag al langer op de sector uit te sluiten van ETS2 en de bijmengverplichting groen gas en eerst de obstakels in de energietransitie onder handen te nemen. ‘Zonder grotere stroomaansluitingen, nieuwe warmtebronnen en CO2 voor plantenvoeding raakt extra CO2-beprijzing kant noch wal. De kabinetsplannen krikken vooral de energierekening op voor telers zonder dat alternatieven worden geboden. Dat holt onze internationale concurrentiepositie uit’, zo hekelt Bom-Lemstra de wetsvoorstellen.

Lees ook: Dit is waarom de glastuinbouw zich verzet tegen ETS2 en de bijmengplicht groen gas

De Tweede Kamer deelt die zorg en nam een motie van ChristenUnieKamerlid Pieter Grinwis aan om de financiële effecten van ETS2 en de bijmengverplichting te berekenen. Staatssecretaris Silvio Erkens van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur heeft toegezegd de de rapporten te betrekken bij de besluitvorming over het beprijzingspakket voor de glastuinbouw in augustus. Daarnaast is hij van plan de subsidieregelingen Energie-efficiëntie glastuinbouw (EG) en Marktintroductie Energie-innovaties (MEI) te verlengen.