‘Geef boeren vertrouwen en ruimte voor toekomst’

Ik lees in het advies een belangrijke erkenning. Veel boeren en tuinders willen verduurzamen. Ze investeren in bodem, water, dierenwelzijn, energie, emissiereductie en biodiversiteit. Maar dat lukt alleen als daar ruimte, zekerheid en een goed verdienvermogen tegenover staan.

In de praktijk lopen ondernemers tegen grote belemmeringen aan. Ze krijgen doelen opgelegd, maar weten vaak niet welke milieuruimte hun bedrijf heeft. Vergunningen blijven hangen. Grond wordt voor jonge ondernemers bijna onbetaalbaar. En wie duurzamer produceert, krijgt lang niet altijd een eerlijke prijs uit de markt.

De SER wijst terecht op actieve grondpolitiek, betere financiering, doelsturing, uitvoeringskracht en verantwoordelijkheid van overheid, keten en sector. Dat zijn geen cadeautjes voor de land- en tuinbouw. Het zijn voorwaarden om voedselproductie, natuur, economie en leefbaarheid met elkaar te verbinden.

Voor LTO Nederland is essentieel dat boeren en tuinders niet het sluitstuk zijn van beleid dat elders wordt bedacht. Zij moeten vanaf het begin aan tafel zitten. Verandering werkt immers alleen als beleid uitvoerbaar is op het erf, in de stal, op het land en in de kas. De opdracht aan politiek, overheid, markt en sector is helder: maak verduurzaming haalbaar en betaalbaar. Geef jonge ondernemers toegang tot grond. Beloon prestaties. En herstel het vertrouwen dat nodig is om vooruit te durven kijken.