CO2- en ammoniaknormen brengen ook biologische melkveehouders in de knel

Dat blijkt uit een analyse door accountants- en adviesorganisatie aaff. Bedrijfsadviseur John Daalhuizen ziet dat een biologisch melkveebedrijf in 2025 wel ruim voldoet aan de grondgebondenheidsnorm, maar duidelijk boven de normen uitkomt voor ammoniak en vooral CO2-uitstoot. De nieuwe emissie-eisen raken daarmee in zijn ogen ook extensieve en grondgebonden bedrijven.

Zo komt de CO2-uitstoot uit op 112,1 kilo CO2-equivalenten per fosfaatrecht, tegenover een norm van 92 kilo. Om aan de norm te voldoen, moet dus 18 procent worden gereduceerd. Voor biologische bedrijven is dit lastig door een lagere melkproductie per koe, een structuurrijk grasrantsoen, bodemprocessen en de extensieve bedrijfsopzet, legt Daalhuizen uit.

Volg de laatste berichtgeving over de stikstofaanpak op onze themapagina nieuweoogst.nl/stikstof

De ammoniakuitstoot bedraagt 0,250 kilo per fosfaatrecht, terwijl de norm op 0,164 kilo ligt. De overschrijding is aanzienlijk, maar er zijn wel technische maatregelen beschikbaar, zoals emissiearme stalsystemen, vloeraanpassingen, mestschuiven en optimalisatie van het voerspoor. Vergunningverlening blijft een belangrijke randvoorwaarde.

Met 1,54 grootvee-eenheden (GVE) per hectare blijft het bedrijf ruim onder de norm van 2,60 GVE. Extra grond is volgens de dashboardanalyse van aaff niet nodig.

Generieke normen remmen voortgang

De bevindingen laten zien dat generieke CO2-normen juist biologische en duurzame melkveebedrijven kunnen afremmen, geeft de aaff-adviseur aan. Deze bedrijven leveren volgens hem voordelen op voor de biodiversiteit, bodemkwaliteit en het dierenwelzijn, maar worden door de hogere CO2-footprint toch zwaarder geraakt.

Daalhuizen benadrukt dat niet op maat gemaakt beleid juist extensieve, grondgebonden bedrijven kan raken. Intensieve bedrijven hebben bovendien een extra uitdaging door de scherpe GVE-norm, besluit hij.

Kabinet kijkt naar aanpassingen

Het kabinet kijkt nadrukkelijk naar de positie van biologische melkveehouderijen, biodynamische bedrijven, natuurinclusieve veehouderij en andere extensieve melkveesystemen. Deze bedrijven leveren met hun bedrijfsvoering immers al een brede, integrale bijdrage aan natuur, biodiversiteit en waterkwaliteit.

Tegelijkertijd ziet het kabinet dat de huidige systematiek van KPI’s en stikstofnormen mogelijk onvoldoende aansluit bij deze bedrijfsvoering.

Maatregelen die in gangbare systemen gangbaar zijn – zoals mestvergisting, mestverwerking of het gebruik van voeradditieven – passen binnen extensieve of biologische systemen vaak minder goed, of zijn zelfs uitgesloten door de Europese biologische verordening.

Daarom onderzoekt het kabinet of de emissienormen voor deze categorieën moeten worden aangepast, of dat de gebruikte rekenmethoden beter moeten aansluiten op de realiteit van extensieve veehouderij. Ook wordt bekeken of aanvullende financiële ondersteuning nodig is om deze bedrijven recht te doen.

Uitzondering broeikasgassen

Voor broeikasgasemissies is het voornemen om een uitzondering te maken voor biologische bedrijven. Maatregelen die doorgaans zorgen voor reductie van broeikasgassen – zoals bepaalde additieven – passen immers niet binnen de biologische bedrijfsvoering.

In de komende periode werkt het kabinet dit verder uit, samen met de biologische sector en de wetenschap. Het doel is om te komen tot een realistisch handelingsperspectief waarmee deze bedrijven hun emissies kunnen blijven reduceren én hun al grote bijdrage aan maatschappelijke opgaven verder kunnen versterken.