‘Het lijkt bij waterschap Rijnland wel op de Stratemakeropzeeshow’

Column Boomteelt Peter Bontekoe 04 aug 2026 om 11:03uur

Het Rijksinstituut voor Volkgezondheid en Milieu gaat intensiever onderzoek doen naar de schadelijkheid van kerosine door vliegtuigen. De gezondheidsraad wist het allang: kerosineverbranding veroorzaakt longkanker en COPD en sloopt het klimaat. Maar hoeveel mensen er ook gezondheidsschade van ondervinden, ons vlieggedrag gaat niet veranderen.

Ik lees bijna nooit hoe schadelijk die restanten van kerosine zijn voor onze vogels, insecten en natuur. Ondanks dat natuurorganisaties naar buiten brengen dat de effecten ervan desastreus zijn. Het verlies van biodiversiteit, kwaliteit van dierlijk leven en bodemkwaliteit kan daar voor een flink deel aan worden gewijd.

Hoe groot dat aandeel van het vliegverkeer is, is niet helemaal bekend. De rekenmodellen van onze ‘objectieve’ overheid zijn op maat gemaakt voor de vliegtuigindustrie. Onafhankelijke wetenschappers komen tot heel andere cijfers, waarschijnlijk zou de schade vijf keer zo groot zijn.

Bij agrarisch ondernemers wordt de uitstoot wel helemaal berekend. Wat mij dwarszit, is dat de chemische reactie van ammoniak van veehouderijen met de stikstofoxidenuitstoot van vliegtuigen en auto’s de grootste bedreiging is voor mens en dier. De reactie vormt namelijk een extreem giftige fijnstof – PM2,5 – met hartinfarcten en beroertes tot gevolg.

Hoe schadelijk ook, ons vlieggedrag gaat niet veranderen

Peter Bontekoe, boomkweker in Boskoop (ZH)

De luchtvaart blijft buiten schot terwijl de agrarisch ondernemer bloedt. Het is hoog tijd om met andere ogen naar de materie te kijken en niet de oplossing eenzijdig bij boeren neer te leggen. Geen tunnelvisie maar een veel bredere aanpak.

‘Nog nooit gerookt en toch longkanker gekregen.’ Ik heb deze uitspraak regelmatig gehoord. Mensen kunnen praten, maar dieren lijden in stilte. Hoeveel leed er in de natuur wordt geleden is onbekend, maar wij zijn er wel verantwoordelijk voor.

Ecologische ramp

Bij ons in provincie Zuid-Holland is al jaren een ecologische ramp gaande. Kikkers, padden, krekels en bijna alle waterplanten zijn verdwenen door de Amerikaanse rivierkreeft. Zelfs de visstand gaat snel achteruit door deze invasieve exoot. Er wordt wel onderzocht wat natuurvriendelijke oevers aan dit proces kunnen veranderen, maar het blijft toch dweilen met de kraan open.

Er moet echt iets gebeuren, want de schade wordt steeds groter. De veiligheid van dijken en oevers staat onder druk. Maar ons waterschap Rijnland is druk bezig met een onderzoek naar de palingtrek richting de Sargassozee.

Je zal maar bestuurder in Rijnland zijn, het lijkt wel op de Stratemakeropzeeshow.