‘Je mag best eens erkennen als iets goed gaat’

De reden dat Hartendorf stopt als voorzitter? ‘Omdat ik thuis onmisbaar ben’, geeft hij aan. De ondernemer heeft een relatief klein agrarisch bedrijf, maar wel een bedrijf met veel takken. ‘Daardoor werd het steeds lastiger om fysiek overal aanwezig te zijn voor de sector. En als voorzitter moet je er wel bij zijn.’

Hoe kijkt u terug op uw voorzitterschap?

‘Positief. We hadden goede contacten met zowel LTO Nederland als met het ministerie en we konden constructief overleggen. Maar ik heb mij ook geërgerd aan bestuurders die vooral redeneren vanuit hun eigen sector en onvoldoende openstaan voor verandering. Soms wordt te weinig geluisterd naar de medewerkers van het werkapparaat, terwijl daar veel kennis zit.’

U heeft kritiek op collega-bestuurders?

‘Ik vind dat te vaak de hakken in het zand worden gezet. LTO is in het nieuws vaak boos, verontwaardigd of teleurgesteld. Natuurlijk moet je opkomen voor boeren, maar je mag het ook best eens erkennen als iets goed gaat. Die constructieve houding mis ik soms.’

Waar bent u het meest trots op?

‘De uitzondering die we wisten te realiseren binnen de fosfaatwetgeving, mede door de inzet van medewerker Mark Heijmans. Dat soort successen krijgt vaak minder aandacht dan conflicten.’

Wat is het belangrijkste dat u heeft geleerd?

‘Dat mensen in Den Haag echt wel weten hoe het in de praktijk werkt. Veel boeren denken dat ambtenaren geen idee hebben van de sector, maar dat beeld klopt niet. De uitdaging zit vooral in hoe ingewikkeld beleid en wetgeving zijn.’

Hoe ziet u de toekomst van de sector?

‘Ik denk dat de vleesveehouderij belangrijk blijft, maar kleinschaliger en exclusiever wordt. Agrarisch ondernemers zullen zich moeten aanpassen aan de maatschappelijke ontwikkelingen. Wie dat niet doet, wordt aangepast. Verder zou een eventueel importverbod in verband met de aanpak van Boviene Virale Diarree (BVD) voor sommige sectoren funest kunnen zijn.’