‘Papier reduceert geen kilogram stikstof’

Te lang is het vrijwel onmogelijk om een Natuurbeschermingswetvergunning (NB)-vergunning te krijgen. Te lang moeten de 15 procent boeren die PAS-melder zijn en de 40 procent die interimmer zijn, wachten op zekerheid. Te lang draaien er projecten om eiwit in het rantsoen terug te dringen, worden pilots uitgevoerd met nieuwe technieken, zonder dat er boter bij de 'vergunningsvis’ komt.

De hoofdlijnenbrief van juni is geen wet, maar de eerste concrete stap wordt dit jaar nog gezet: de Kaderrichtlijn Water verdwijnt uit de wet en wordt vervangen door een emissiereductiedoel. Daarmee is het mogelijk om een einde te maken aan de liefdeloze praktijken van milieuorganisatie MOB met haar intrekkingsverzoeken.

Een vergunning is geen formaliteit, maar broodnodig: om een bedrijf over te nemen, te verduurzamen en financiering te krijgen. Vergunningverlening weer in beweging krijgen, vraagt dat we nu van beleid naar praktijk bewegen.

Juist daarom was het pijnlijk dat het ministerie na de brief in juni niet sneller duidelijk kon aangeven wanneer en hoe de uitwerking en invulling plaatsvinden. Praktische vragen bleven te lang onbeantwoord en dat voedde terecht de onrust. Dat LTO, NAJK – en wat mij betreft meer organisaties – over de uitwerking praten, is cruciaal. Voor de vervolgstappen is praktijkkennis onmisbaar.

Er zijn nog te weinig mogelijkheden aangereikt om emissiereductie te realiseren. Al jaren lopen er proeven die in de praktijk resultaat laten zien. Denk aan het aanzuren van mest, het spoelen van roosters, het behandelen van mest met bacteriën en de grootschalige productie van groen gas via dagontmesting.

Bij het stikstofdebat van 1 juli heb ik gevraagd om veldemissies mee te laten rekenen en om versneld emissiefactoren vast te stellen. Voor mij is dat randvoorwaardelijk: vraagt de overheid emissiereductie van boeren, dan moet zij ook een goedgevulde gereedschapskist leveren. Een snelle opstart van publiek-private samenwerking is daarbij de ontbrekende sleutel.

Haalbare normen

De minister zegt terecht dat normen haalbaar moeten zijn voor zowel intensieve als extensieve bedrijven. Wat ontbreekt, zijn concrete voorbeelden en een volledige rekentool waarmee boeren inzicht krijgen en eerste stappen kunnen zetten. Ook moet beter worden nagedacht over stapeling van normen.

Wie doelen haalt, mag in 2035 niet alsnog worden gekort. De minister en premier sluiten dat uit. Er is dus geen sprake van generieke korting. De rekenkundige ondergrens is geen vervanging van legalisatie. Het hedendaagse referentiemoment zorgt voor een blijvende, juridische oplossing. Geen ideetje, maar een route die moet worden uitgewerkt.

Volg de laatste ontwikkelingen rond de stikstofaanpak op onze themapagina

De overheid en de keten worden gevraagd investeringen mogelijk te maken. En gelukkig zijn daarvoor middelen gereserveerd. Het is aan de boer zelf om maatregelen te kiezen die bij het bedrijf passen. Zowel lowtech- als hightechmaatregelen kunnen, mits goed vormgegeven, ook het verdienen van een goede boterham mogelijk houden.

Een papieren beleidsbrief houdt geen kilogram stikstof in de keten en herstelt geen hectare natuur. Dat gebeurt pas als een maatregel wordt toegepast die werkt in de praktijk en past bij de onderneming. Daar is het nu de tijd voor. En daar gaat het CDA voor.