Het jaar van de Mercedes en het sjoemelkalf

Bij grote woorden en gevoeligheden popt allereerst de I&R-affaire op. Het ministerie van LNV verdacht in januari duizenden melkveebedrijven van fraude. Het bleek een storm in een glas water. Wat begon met een megastal vol sjoemelkalveren, eindigde met de constatering dat het vermaledijde dier een bedreigde diersoort moet zijn.

Weer en klimaat waren hot topics in 2018, met als hoogtepunt de droogtecrisis. Ongekende neerslagtekorten zorgden voor extremen in opbrengst en inkomen. Velen verdienden geen droog brood, voor een ander stond mogelijk een Mercedes klaar. Zo varieerde de opbrengst van uien dit jaar van 0 tot 50.000 euro per hectare.

Qua ruimtelijke ordening ook heikele issues, die tot grote gevoeligheden leiden. Bouwstops voor geitenbedrijven in zes provincies vanwege gezondheidsbezwaren en volop ruimte voor duurzame energieproductie, in de vorm van nieuwe vergunningen voor windmolens en zonneparken.

Een jaar waarin meer met minder centraal stond. Met het oog op biodiversiteit en de markt. Groei van biologisch, kringlooplandbouw, reductie van chemie en de Top-Zuivellijn van FrieslandCampina. Het streven naar meer draagvlak met minder dieren in de varkenshouderij. De warme sanering wordt met steun van en voor boeren doorgevoerd.

Het jaar eindigt met Jaap Korteweg. Akkerbouwvoorman van weleer en rasondernemer. Bekritiseerd en geprezen. Hij verkocht deze week zijn Vegetarische Slager aan Unilever. De voedingsmultinational met grote duurzame ambities die inspeelt op de consumptietrend van meer plantaardig eiwit. De miljoenen zijn voor Korteweg.

Stuk voor stuk thema’s die voor hevige emotie zorgden. Emotie ook in de betekenis van beweging. Een transitie naar nieuwe verdienmodellen voor agrarische bedrijven. Een bedreiging voor de een en een kans voor de ander, het kenmerk van ondernemerschap.