'Het zal wat rechtser en iets minder groen worden'

De pro-Europese partijen zijn nog altijd groter dan de eurosceptische. Hebben daarmee de politieke families die voor Europa zijn de wind in de rug? Nee, zeker niet. Het radicaal-rechtse front is sterker dan ooit.

Ook boeren zijn minder pro-Europa geworden. Driekwart vindt de bemoeienis van Europa te groot. Dat zien we terug in het stemgedrag, blijkt uit de peiling van Nieuwe Oogst onder circa duizend agrariërs. Het is begrijpelijk gezien de regeldruk, zoals de invoering van kalenderlandbouw en afbouw van derogatie. Maar ook door de wijze waarop de Green Deal tot stand kwam, zonder draagvlak van de landbouw.

Toch is het de vraag of boeren beter af zijn met de sterkere invloed van eurosceptische partijen. Natuurlijk komt er onder de invloed van rechts in de nieuwe Green Deal vanaf 2027 een betere balans tussen ecologie en economie. Maar radicaal-rechtse partijen stellen vooral het belang van boeren in eigen land voorop. Ze zien de sterke, vooruitstrevende Nederlandse land- en tuinbouw vooral als grote concurrent.

De nieuwe coalitie onder leiding van PVV wil minder geld afdragen, verdragen ondermijnen en tegelijkertijd wel meer geregeld krijgen in Brussel. Zeker op het gebied van landbouw. Het zal de onderhandelingspositie van Nederland in Brussel niet ten goede komen.

Dat terwijl de radicaal-rechtse Marine Le Pen in Frankrijk zeer sterk opkomt. Het was Frankrijk dat de pulsvisserij in 2019 tegen wist te houden om de eigen verouderde, minder duurzame vloot te beschermen voor de moderne Nederlandse visserij. Laat dat een les zijn.