Ook voor Ierse melkveehouders natuurtoets in 2028

Ierland is de enige lidstaat in de Europese Unie met een lopende derogatie tot en met 2028. Boeren mogen daar tot 220 à 250 kilo stikstof uit dierlijke mest per hectare aanwenden, boven de Europese norm van 170 kilo.

Aan die uitzondering worden nu extra eisen gekoppeld, meldt de Belgische nieuwssite Vilt.be. De Ierse overheid moet uiterlijk in 2028 per bedrijf beoordelen of de derogatie geen afbreuk doet aan zowel de Kaderrichtlijn Water als de Habitatrichtlijn.

Dit betekent concreet dat veehouders een ‘passende beoordeling’ moeten doorlopen. Wie niet kan aantonen dat zijn bedrijf binnen de milieudoelen blijft, riskeert het verlies van de derogatie en moet mogelijk de veestapel verkleinen.

Grote impact op melkveehouderij

Van de circa 7.100 Ierse bedrijven die gebruikmaken van derogatie, is een belangrijk deel melkveehouder. Het wegvallen van de regeling kan grote gevolgen hebben: inkomensdalingen tot 39 procent en een afname van de nationale melkproductie met naar schatting 15 procent worden genoemd.

Door de strengere eisen rond stikstof en waterkwaliteit werd in december 2025 definitief bekend dat Nederland in 2026 niet in aanmerking zou komen voor derogatie. De Ierse situatie laat zien dat ook landen met een sterk grasgebonden systeem niet ontkomen aan verdere aanscherping van Europese milieuregels.

Lees ook: Europese Commissie maakt voorwaarden Ierse derogatie bekend

De discussie onderstreept dat mestbeleid in Europa steeds meer wordt gekoppeld aan natuur- en waterdoelen. Waar Ierland nu nog een uitzonderingspositie heeft, lijkt de trend duidelijk: meer bedrijfsspecifieke toetsing en minder generieke ruimte voor hogere mestgiften. Voor melkveehouders betekent dit dat de druk op efficiënt nutriëntenmanagement en emissiereductie verder zal toenemen.