‘Een ongemakkelijk beeld: boeren tegenover boeren’

Actiegroepen eisen dat de stikstofbrief van tafel gaat en willen pas dan in gesprek. LTO Nederland en het Nederlands Agrarisch Jongeren Kontakt (NAJK) lobbyen juist voor stevige aanpassingen. Immers, zonder brief is het beleid er nog wel.

Kritiek op organisaties, bestuurders en gekozen strategieën van de ander is gezond. Maar wanneer boeren elkaar gaan beoordelen op hun bereidheid om te protesteren, ontstaat er een probleem. Een boer die met de trekker naar een demonstratie gaat, is niet per definitie meer betrokken bij de toekomst van de landbouw dan de boer die onderhandelt. Andersom is een boer of bestuurder die met het kabinet praat niet automatisch een meeloper.

Een sterke sector hoeft het niet over alles eens te zijn. Dat kan ook niet omdat 'de boer’ niet bestaat: de diversiteit is heel groot. Verschillende strategieën kunnen naast elkaar bestaan: actievoeren, procederen, onderhandelen, innoveren, aanpassen of praten.

Sterker nog: die verschillende routes kunnen elkaar versterken. Dat hebben we in het verleden ook gezien. Actiegroepen zorgden in de roerige periode vanaf 2019 ervoor dat Den Haag weer oog kreeg voor de boer en LTO en NAJK weer aan tafel kwamen. Respect voor elkaars rol en strategie is dan cruciaal. Een gezamenlijke ondergrens is wel een must: perspectief, rechtszekerheid en een economisch houdbaar boerenbedrijf.

De landbouw hoeft niet één stem te hebben. Maar voorkom wel dat boeren elkaar het zwijgen opleggen. Want wie elkaar bestrijdt, verliest kracht.