Forse kritiek partijen op strenge GVE-norm en ruime zonering

Ondanks het bij momenten zeer felle debat hoeft landbouwminister Jaimi van Essen zich woensdag weinig zorgen te maken. Dankzij steun van PRO is er een meerderheid in de Tweede Kamer, waardoor hij aan de slag kan met het uitwerken van zijn stikstofpakket. Maar voor steun in de Eerste Kamer, die de wetten die uit die uitwerking voortkomen ook moet goedkeuren, zijn meer partijen nodig.

Premier Rob Jetten sprak daarom eerder de ambitie uit dat het stikstofpakket een brede steun van honderd zetels moet halen. Daarvoor zijn meer partijen nodig dan PRO alleen. Hier worden de Kamerleden van de regeringsfracties D66, VVD en CDA tijdens het stikstofdebat vaak aan herinnert.

Die brede steun is nog niet in zicht. Want daarvoor willen partijen als ChristenUnie, SGP en JA21 onder meer de zonering van 1.000 meter rond Natura 2000-gebieden en de GVE-norm van 2,6 voor grondgebondenheid van tafel hebben.

Niet gokken met familiebedrijven

SGP-Kamerlid André Flach zet grote vraagtekens bij het uitgangspunt dat door emissiereductie de natuur zal herstellen. Hij waarschuwt het kabinet ‘niet te gokken met familiebedrijven zonder de garantie op geborgd natuurherstel dat de vergunningverlening kan lostrekken’.

Zowel Pieter Grinwis (ChristenUnie), Maarten Goudzwaard (JA21) als Flach hebben grote moeite met de GVE-norm van 2,6. De SGP’er noemt het ‘een graat in de keel’. Grondgebondenheid heeft volgens deze Kamerleden geen link met stikstof of natuurherstel, waar het pakket van Van Essen voor is bedoeld.

‘Dit is gewoon de uitvoering van de halvering van de veestapel’, suggereert Flach. ‘Als we belijden dat met doelsturing de boer het met zijn vakmanschap moet doen, waarom kom je dan met deze norm.’

Conceptuele janboel

Grinwis omschreef het pakket als een ‘conceptuele janboel’. Ook hij vindt de GVE-norm overbodig in de stikstofaanpak. Het reductiedoel van 42 tot 46 procent is volgens hem ook te hoog; 30 tot 35 procent is voldoende, stelt hij. Het merendeel is generiek te behalen, de restopgave rondom Natura 2000-gebieden.

Volgens Grinwis schort het aan de juridische uitleg van de Europese Habitatrichtlijn die Nederland hanteert. ‘Daarin is het gruwelijk misgegaan. We moeten terug naar de kern van de richtlijn en dat is een betere staat van de natuur. Waarom dan deze zones van 1.000 meter. Je jaagt er de boeren de stuipen mee op het lijf.’

Volg de laatste berichtgeving over het stikstofpakket van het kabinet op onze themapagina

Ondanks zijn kritiek overweegt Goudzwaard (JA21) onder voorwaarden steun te verlenen aan het pakket van Van Essen. ‘Het is niet te bevatten wat ons land en de boeren is aangedaan’, zegt de politicus, die duidelijk worstelt met de voorstellen.

Het JA21-Kamerlid wil weten wat het handelings- en financiële perspectief is voor boeren in de zones. ‘Is er speelruimte om voorstellen nog aan te passen.’ Hij zegt het nut van emissiereductie tegen verzuring van de natuur wel in te zien.

Stilstand schadelijker

‘Wij steken een hand uit naar dit kabinet. Niet uit enthousiasme, maar omdat opnieuw zeven jaar stilstand schadelijker is’, aldus Goudzwaard, die hoopt op bewegingsruimte bij de minister.

BBB en PVV verzetten zich fel tegen het volledige pakket met voorstellen. Doe eerst maar de rekenkundige ondergrens omhoog en dan zien we wel wat nog nodig is voor de vergunningverlening, is hier het standpunt.